فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

715

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

كادَ - - كَوْداً و مَكَاداً و مَكَادَةً [ كود ] : به آن كار نزديك شد ولى آن را انجام نداد مانند ( كادَ يَضْرِبُ ) : نزديك بود بزند ولى نزد . اين كلمه از افعال مقاربه است و به ندرت خبر آن با ( انْ ) مىآيد و گاهى به معناى ( ارَادَ ) يعنى خواست مىآيد ، - - كَوْداً ه : او را منع نمود . كادَ - - كَيْداً [ كيد ] ه : او را با حيله فريب داد ، به او فريب دادن آموخت ، با او جنگيد ، بدخواه او شد ، - لِفُلانٍ : به فلانى حيله زد : « فُلانُ يَكِيدُ امْراً مَا أَدْرِى مَا هُوَ » : فلانى به دنبال حيله ايست كه نمىدانم چيست ، - الشَّيءَ : در آن چيز چاره جويى كرد ، - بنفسِه : هنگام جان كندن به سختى نفس كشيد ، - الزَّندُ : آتش زنه آتش بيرون داد . الكادِس - ج كَوَادِس : آنچه كه بر اثر عطسه و جز ان از بينى و دهان بيرون آيد و در هوا پخش شود . كادَمَ - مُكادَمَةً [ كدم ] تِ الدابَّةُ الحشيشَ : سُتور نتوانست گياه بخورد . كاذَبَ - كِذَاباً و مُكَاذَبَةً ه : به او گفت « دروغ گفتى » . الكاذِب - ح كَذَبة و كُذَّاب و كُذَّب : فا ، دروغگو . الكاذِبَة - ج كاذِبَات و كَوَاذِب : مؤنّث ( الْكاذِب ) است ، دروغ . كارَ - - كَوْراً [ كور ] العامة و نحوَها على رأسه : عمامه و مانند آن را دور سر پيچيد ، - الْحَمَّالُ الكَارَةَ : بار بر كوله بار را بر پشت خود حمل كرد ، - الأَرْضَ : زمين را كند ، - فى مِشْيَتِه : در راه رفتن خود شتاب كرد ، - كِياراً الفَرَسُ ذَنَبَه : اسب در حال دويدن و خيزش دم خود را بالا برد . الكار - ج كارَات : گونه اى كشتى ، - عِنْدَ الْعامَّة : و در زبان متداول صنعت و حرفه است ، اين واژه فارسى است . كارَى - مُكَارَاةً و كِرَاءً [ كري ] ه الدابَّةَ أو الدارَ : سُتور يا خانه را به او اجاره داد . كارَبَ - مُكَارَبَةً و كِرَاباً [ كرب ] ه : به او نزديك شد . الكارَة - ج كارَات [ كور ] : اندازهء معينى از آذوقه يا گندم ، طَبَقى كه بر روى آن خمير نان را قبل از زدن به تنور پهن كنند ، - مِنَ الثّياب : جامه در قطعات متعدد كه گازر درهم پيچد و بر پشت حمل كند . الكارِث - آنچه كه باعث غم و اندوه سخت باشد . الكارِثَة - ج كَوارِث : مؤنث ( الكارِث ) است ، بلاى سخت . الكارِز - واعِظ مسيحى كه به انجيل بشارت دهد . الكارِع - فا ، هر فرو رونده در آب چه بنوشد و چه ننوشد . الكارِعَات - نخلهائى كه در كنار آب روئيد شده باشند . الكارِعَة - ج كارِعَات : مؤنّث ( الكَارع ) است . كارَمَ - مُكَارَمَةً [ كرم ] ه : در بخشش و كَرَم بر او مُباهات كرد ؛ « كارَمْتُ فُلاناً » : به او چيزى ارمغان كردم تا مرا پاداش دهد . الكاره - آنكه چيزى را نپسندد . الكارُوز - مُرادف ( الكارِز ) است . كازَ - - كَوْزاً [ كوز ] : با كوزه آب آشاميد ، - الشَّيءَ : آن چيز را جمع آورى كرد . الكاز - نفت ، پترول . اين كلمه در زبان متداول رايج است . كاسَ - - كَيْساً و كِيَاسَةً [ كيس ] الغلامُ : آن جوان تيز هوش شد ، - فُلاناً : در زيركى و هوش بر او چيره شد . الكاسِب - فا ، كاسب . الكاسِبَة - ج كَوَاسِب : مؤنّث ( الكاسِب ) است . كاسَحَ - مُكَاسَحَة [ كسح ] ه : با او دشمنى سخت نمود . الكاسِحَة - « كاسِحَةُ الأَلغَام » : كشتى مينياب كه با دستگاههاى انفجار زمين مجهز است ، نام ديگر آن ( كانِسَةُ الأَلْغام « : است . الكاسِد - چيزى كه خريدار نداشته باشد ؛ « السُّوقُ الْكاسِدُ » بازار راكد از خريد و فروش . الكاسِدَة - « السوقُ الكاسِدَة » : مُرادف ( الكاسِد ) است . كاسَرَ - مُكَاسَرَةً [ كسر ] ه في البيع : از او خواست بهاى فروش را كم كند . الكاسِر - ج كُسَّر : فا ، - ( ح ) : عقابْ ؛ « عُقَابٌ كاسِرٌ » : عقابى كه شكار خود را در هم مىشكند ، - مِنَ الطُّيُورِ : بر پرندگان شكارى اطلاق مىشود ؛ « كاسِرُ الحَجَرِ أو القُلْبُ » ( ن ) : نام گياهى است زيبا كه همان علف مرواريد است و مركز اصلى آن نيم كرهء شمالى زمين بويژه در مناطق كوهستانى و سردسير است . الكاسِرَة - ج كاسِرَات و كُسَّر و كَوَاسِر : مؤنّث ( الكاسِر ) است . الكاسِي - ج كُسَاة [ كسو ] : فا ، آنكه جامه بر تن داشته باشد اين واژه ضد ( العارِي ) است . كاشَ - - كَوْشاً [ كوش ] عنه : بسيار ترسيد ، - عِنْدَ العامَّة : به دنيا بسيار علاقه مند شد . كاشَحَ - كِشَاحاً و مُكَاشَحَةً [ كشح ] فلاناً بالعداوة : با او دشمنى كرد . الكاشِح - فا ، - دشمن پنهانى . كاشَرَ - مُكَاشَرَةً [ كشر ] ه : با او خنديد و دندانهايش را به او نمايان ساخت . كاشَفَ - مُكَاشَفَةً [ كشف ] ه بكذا : او را بر امرى آگاه نمود ، - ه بِالعَداوَة : بطور آشكار با او دشمنى ورزيد . الكاشِف - ج كَشَفَة : فا . الكاشِفَة - مص ، - ج كَوَاشِف : مؤنّث الكاشِف است ، رسوائى . كاظَّ - كِظَاظاً و مُكَاظَّةً [ كظَّ ] ه : در جنگ با او نبرد سخت كرد و زمان درازى با او زد و خورد كرد . الكاظِم - ج كُظَّم : فا ، خاموش ، ساكت ؛ « بَعِيرٌ كاظِمٌ » : شتر تشنه كه شكمش از بى آبى خشك شده باشد . الكاع - ج أَكْوَاع [ كوع ] ( ع ا ) : مُچ دست از طرف انگشتِ ابهام . الكاعّ - [ كعّ ] : ناتوان و ترسو . الكاعِب - « جاريةٌ كاعِبٌ » : كنيزكى كه